امروز : پنج شنبه ۳۱ فروردین ۱۳۹۶
تاریخ : ۱۳۹۶/۰۱/۳۱ - ۱۱:۳۳ ذخیره فایل ارسال به دوستان
گزارشی از نسبت معنادار میان سواد و فرهنگ

تاثیر سواد در توسعه فرهنگ استان

باسوادی مجموعه‌ای از توانمندی‌ها، قابلیت‌ها و شایستگی‌هاست که باعث می‌شود فرد توان خواندن، نوشتن و حساب کردن را داشته باشد.

به گزارش عصرساري، سوادآموزی در همه جای دنیا با حداقل معیارها که همان خواندن و نوشتن و حساب کردن چهار عمل اصلی است آغاز می‌شود و تا سطوح بالای علمی ادامه دارد.

یکی از آرمان‌های توسعه هزاره سوم، سوادآموزی است که باسوادی شهروندان به عنوان یکی از عوامل توسعه انسانی نیز به حساب می‌آید و هر چقدر سواد افراد در کشوری افزایش پیدا کند، تولید علم، تولید کالا و خدمات نیز ارتقا پیدا می‌کند.

با سوادی با مصرف بهینه منابع نیز رابطه مستقیم دارد، یعنی هر چقدر شهروندان باسوادتر باشند، از منابع موجود مثل آب، خاک، باد و برق بهتر استفاده می‌کنند.

همچنین بین سال‌های تحصیلی و انضباط شخصی هم رابطه مستقیم وجود دارد، طوری که می‌توان گفت افرادی که سطح تحصیلات بیشتری دارند، معمولا وجدان کاری و انضباط بیشتری دارند.

افراد باسواد معمولا رابطه اجتماعی بهتری با شهروندان برقرار می‌کنند و سطح روابط اجتماعی در جوامع باسواد، سالم‌تر از جوامع بی‌سواد است.

 

نرخ باسوادی در ایران قابل قبول است

در ایران، نیز در طول این سال‌ها نرخ بی‌سوادی سیر نزولی قابل قبولی داشته و از آن طرف نیز هر ساله بر جمعیت دانش آموختگان دانشگاهی و به ویژه تحصیلکردگان در مقطع تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری) افزوده می گردد که همین خود حکایت از توجه و تمایل جامعه ایرانی، به ویژه جوانان به امر آموزش دارد. لازم به ذکر است که طبق آمارها، نرخ باسوادی در پنج سال اخیر به میزان ۹۰درصد افزایش یافته است و این یعنی در حال حاضر، تنها ده درصد از جمعیت فعال ایرانی بی‌سواد هستند.

 

مازندران صدرنشین در نرخ باسوادی کشور

بنا بر اعلام رسمی آمارهای کشوری، مازندران در صدر جدول نرخ باسوادی ایران قرار دارد، علی باقرزاده، رییس سازمان نهضت سواد آموزی با اشاره به فرمان تاریخی امام خمینی(ره) در امر سواد‌آموزی، گفت: خطاب پیام امام خمینی (ره) به مردم ایران بود زیرا ریشه کنی بی‌سوادی با حرکت توده مردم اتفاق می‌افتد که تاکنون همچون الگوهای موقتی که در دنیا به کار رفته نتیجه بخش نیز بوده است.
وی با بیان این نکته که در طول این سالها، برخی از استانهای کشور در این زمینه بیش از سایرین فعالیت داشته و کارنامه درخشانی از خود بر جای گذاشته اند، گفت: استان ‌های مازندران، سمنان، اصفهان، البرز و تهران به ترتیب بالاترین درصد باسوادی و استان ‌های سیستان و بلوچستان، آذربایجان غربی، کردستان، لرستان، کرمان و خراسان شمالی بالاترین درصد بی‌سوادی را حائز هستند.
مدیرکل آموزش و پرورش مازندران با اشاره به نتایج آخرین سرشماری کشور که در سال ۹۵ انجام شد، گفت: مازندران بالاترین نرخ باسوادی کشور را داراست.

سید علی قاسمی در جلسه شورای آموزش و پرورش مازندران در ساری، نرخ باسوادی مازندران را به استناد نتایج سرشماری نفوس و مسکن ۹۷ و ۶۱ صدم درصد اعلام کرد.

وی افزود: این نرخ باسوادی مربوط به گروه هدف ۱۰ تا ۴۹ سال است. مدیرکل آموزش و پرورش مازندران یکی از دلایل کسب رتبه یک باسوادی را برگزاری دوره های آموزشی برای افراد بی‌سواد استان فراتر از سهمیه های در نظر گرفته شده از مرکز دانست. وی توضیح داد: در حالی که سهمیه مازندران برای زیر پوشش قراردادن افراد بی‌سواد برای سال ۹۵ تنها ۱۰ هزار نفر بود، ولی ۱۰ هزار و ۹۶۹ سوادآموز در کلاس های تشکیل شده شرکت کردند.

 

آیا افزایش سواد، لزوما به ارتقاء فرهنگ می انجامد؟
اما نرخ بی‌سوادی همانطور که در ابتدا نیز به آن اشاره کردیم، به عنوان یکی از شاخص های بسیار مهم در تعیین میزان توسعه یافتگی به شمار می آید و از آنجا که توسعه یافتگی، همه حوزه های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی و اجتماعی را در بر می گیرد، بدیهی است که وقتی نرخ واقعی باسوادی را در اختیار داشته باشیم، می توانیم به همان اندازه، به ارزیابی رشد و توسعه سایر حوزه ها نیز بپردازیم و حالا سوالی که در این زمینه در ذهن شکل می گیرد این نکته است که اساسا مازندران با توجه به این میزان از باسوادی در امر توسعه فرهنگی نیز به رشد والایی رسیده است؟

باید دید تحصیلات دانشگاهی تا چه میزان به رشد و تعالی فرهنگی در مازندران انجامیده است؟ آیا لزوما هرکه باسوادتر است، با فرهنگ تر نیز هست؟ به نظر می رسد شنیدن سخنان یک جامعه شناس در خصوص رابطه فرهنگ و سواد می تواند اندکی از ابهامات را در این خصوص برطرف سازد.

دکتر جواد بالامیری، در این زمینه، گفت: سواد، حکم دانش کاربردی در مسئله ای خاص را دارد اما فرهنگ زنجیره ای است که واقعیت ها، خیالات و آرزوهای مردم یک جامعه را به هم می رساند.

این جامعه شناس در ادامه افزود: به نظر می رسد رابطه الزاما اثرگذاری میان این دو نباشد و اگر سواد را امری صرفا دانش محور یا بر پایه علم بدانیم، اما فرهنگ در صورتی با علم رابطه بر قرار می کند که علم به صورت هدفمند در چهارچوب فرهنگ قرار گیرد و با این وصف می توان اینگونه نتیجه گیری کرد که سواد هر چند برای بالندگی فرهنگی یک شهر یا استان یا در سطح ملی برای یک کشور الزام آور است اما تا زمانی که در قالب فرهنگ قرار نگیرد، نمی تواند به رشد و توسعه فرهنگی- اجتماعی جامعه کمک کند.

شهروندان یک جامعه باسواد انتخاب‌های اصلح بیشتری خواهند داشت و چه در انتخاب‌های سیاسی و چه در انتخاب‌های شخصی مثل انتخاب همسر و انتخاب شغل هم بهتر از افراد بی‌سواد عمل می‌کنند.

البته شاید مثال‌های نقضی هم در این روابط وجود داشته باشد و مثلا یک فرد باسواد از سطح فرهنگ نازلی برخوردار باشد یا یک فرد بی‌سواد، سطح مالی خوبی داشته باشد، اما نباید فراموش کنیم که این موارد در مقابل تعداد زیاد باسوادان با فرهنگ یا ثروتمندان باسواد، بسیار نادر است.

بنابراین وظیفه دستگاه های اجرایی خصوصا آموزشی کشور و به ویژه مازندران به عنوان باسوادترین استان کشور، کوشش برای برقراری همپیوندی ناگسستنی میان سواد و فرهنگ است که این مهم می تواند در قالب آموزش فرهنگی و فرهنگ آموزشی پیگیری شود.

 

 

ارسال دیدگاه

دوره شهید اوینی
نشر خبر
تیتر امروز
سیمرغ ما
بلاغ
یتیم خانه
آشکده
خبرنگار