رفتن به بالا

سایت خبری تحلیلی شهرستان ساری

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • چهارشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۸
  • الأربعاء ۱۳ ربيع ثاني ۱۴۴۱
  • 2019 Wednesday 11 December
  • پیر زن با انگشتانش به وسیله ای که ساقه های نیشکر را با فشار آبگیری می کند به آن اشاره می کند و به پسر کوچک همراهش می گوید : آنزمانی که هم سن و سال تو بودم این وسیله را در منزل پدر بزرگم دیدم .

    به گزارش عصرساری، پیرزن خود را از اهالی منطقه آبندانسر قائمشهر معرفی می کند و حال که در دهه 70 عمرش قرار دارد بعد از چند دهه فرصتی برایش فراهم شد تا وسایل قدیمی و ابزار کاری زمان های گذشته را دوباره ببیند .
    از آن زمان می گوید که کودک 10 ساله ای بیش نبود و به همراه دیگر کودکان بارها کار و فعالیت پدربزرگش در زمینه آبگیری نیشکر را دیده بود ، آبگیری که با دستگاه مخصوص و سنتی به نام ‘ کلوادر ‘ انجام می شد .
    با زبان نزدیک به فهم نوه خردسالش سعی می کند تا در خصوص نحوه کار این دستگاه سنتی توضیحات لازم را بدهد و در حین توضیحات است که دفتر برگه های خاطرات سال های گذشته عمرش را ورق می زند .
    از آن زمانی می گوید که به خاطر شیطنت کودکانه و همچنین کمک به پدر بزرگ با سوار شدن بر کلوادر و وارد آمدن فشار بدنشان بر روی این وسیله و ساقه های نیشکر ، شیره و آب ساقه ها سر ریز می شد .
    هر ورق از دفتر خاطرات گذشته را که مرور می کند از اینکه فرصتی برایش فراهم شده بود تا دوباره این وسایل و ابزار کار سنتی را در یکجا ببیند خرسند است .
    برگزاری جشنواره توسعه گردشگری روستای ریکنده برنامه ای از جنس فراهم کردن امکان حضور نسل های قدیمی و جوان در کنار یکدیگر برای معرفی آداب و رسوم گذشتگان بود.
    شورای اسلامی و دهیاری روستای ریکنده و تعدادی از دستگاه های اجرایی برای حفظ این میراث ، طرحی نو را در انداختند تا این رسم نیاکان و اجداد خود را در تولید محصول شکر قرمز نشان دهند و با برگزاری جشنواره یک روزه توسعه گردشگری روستایی ریکنده به همراه اجرای برنامه ها و به نمایش گذاشتن ابزار و وسایل قدیمی ، گذشته پرخاطره را برای بازدیدکنندگان رقم زدند.
    شکر قرمز محصول بومی استان مازندران است و فرآوری سنتی آن تا دو دهه پیش در استان به وسیله دستگاه فرآوری نیشکر به نام کلوادار انجام می شد و این محصول شیرینی سفر و سوغات مسافران به این استان به شمار می رفت .
    گیاه نیشکر که در گویش مازندرانی به آن ‘ له له شیرین ‘ می گویند دو نوع است ، یک نوع آن یک ساله است و هر سال کشت می شود و نوع دیگر آن هم هفت ساله است . گیاه هفت ساله ضخیم و پرآب تر از نوع دیگراست.
    زمستان و با برداشت نیشکر ، کار آبگیری از این محصول انجام می شود که آبگیری و فرآوری سنتی آن نیاز به ابزار خاص دارد .
    تکه های ساقه نیشکر در میان چوبی استوانه ای شکل به نام کلوادار که از تنه درخت ممرز ساخته می شود با تیرک چوبی کلواتیر کوبانده می شد .
    تیرکی چوبی که یک سر آن درون چوب و سر دیگر آن را به گاو یا اسب می بستند و حیوان با چرخیدن خود تیرک را هم می چرخاند. با چرخش تیرک و فشار تیرک با سطح جانبی کلوادار، نیشکر آب خود را از پس می داد و با جوشاندن آب نیشکر ، شکر قرمز به دست می آمد.
    پس از آبگیری نیشکر ، تفاله های آن را جدا می کردند و آب آن را درون ظرف تو خالی چوبی به نام ‘ نوکا ‘ می ریختند. پس از پر شدن آن ، آب نیشکر را با کاسه درون ظرف بزرگ مسی به نام ‘ دِگ ‘ می ریختند. برای پر کردن دیگ مسی که گنجایش 85 تا 90 لیتر آب نیشکر را داشت باید صبح تا غروب کار می کردند.
    ** شکر قرمز ، سوغات ریکنده
    هم اکنون شکرقرمزی که در بازار شهرستان های مازندران عرضه می شود ، محصول روستای ریکنده قائمشهر است.
    حدود 300هکتار از زمین های کشاورزی مازندران به کشت نیشکر اختصاص دارد و سالانه حدود 20 هزار تن نیشکر از این اراضی برداشت می شود .
    برگزاری جشنواره توسعه روستایی ریکنده با رویکرد ‘شکر قرمز’را می توان از آن دست جشنواره هایی دانست که هدفش احیای رسوم و آداب قدیمی بوده است.
    **جشنواره ای از جنس حضور نسل ها
    جشنواره توسعه گردشگری روستایی ریکنده عصر آخرین روز سال 94 در زمین چمن این روستا با حضور اقشار مختلف مردم از مازندران و حتی استان های همجوار برگزار شد .
    برنامه های این جشنواره با نوازندگی گروه سه نفره نوجوانان روستای ریکنده به نام زلفا آغاز شد .
    سه تن از نوجوانان ریکنده آن چنان با تبحر نوروزخوانی کردند که حاضران در جشنواره بویژه کهنسالان را به وجد آوردند به گونه ای که شرکت کنندگان همراه با آنها اشعار را زمزمه کردند و دفتر خاطراتشان را ورق زدند.
    ** اینجا ابراز احساسات هم سنتی شده بود
    در برگزاری این جشنواره حتی ابراز احساسات نیز رنگ سنتی و قدیمی داشت و حاضران در جشنواره که با سردادن ‘ کله ونگ ‘ (شیوه خاصی از جیغ زدن مازندرانی ها هنگام شادمانی ) ابراز شادی کردند .
    ‘ لنگ نوازی ‘ (اجرای نوعی آهنگ با ضربه زدن بر روی تشت های مسی ) هم از دیگر برنامه هایی بود که در این جشنواره اجرا شد تا خاطرات گذشته برای افراد سالخورده مرور شود و جوانان و نوجوانان هم با رسوم دیرینه سرزمینشان آشنا شوند.
    ** تجلی سنت ها در کالبد خردسالان
    پوشیدن لباس های محلی و اجرای اشعار به زبان مازندرانی توسط کودکان از بخش هایی بود که در این جشنواره به اجرا در آمده بود .
    اجرای اشعار مازندرانی توسط کودک خردسال هم بخش دیگری از برنامه بود که نشامی داد تلاش هایی برای حفظ و امتداد میراث و آداب گذشتگان در حال ثمر گرفتن است .
    عضو شورای اسلامی روستای ریکنده و دبیر اجرایی جشنواره توسعه گردشگری روستایی ریکنده گفت که : این جشنواره در بخش های مختلف موسیقی ، مسابقه ، نمایشگاه مردم شناسی و بازارچه برگزار شد.
    عبدالرزاق هدایتی افزود : 300 قطعه وسایل و ابزار روزمره زندگی سنتی اهالی روستای ریکنده در اختیار ستاد برگزاری جشنواره قرار گرفت و در روز جشنواره در معرض دید قرار گرفت.
    وی ادامه داد : اهالی روستای ریکنده به عنوان راهنما ،وسایل سنتی و کاربرد آنها را برای بازدید کنندگان و علاقه مندان معرفی کردند.
    هدایتی با بیان اینکه توسعه گردشگری روستای ریکنده با تولید شکر قرمز گره خورده است ، گفت : آبگیری و استحصال نی شیرین با دستگاهی به نام کلوادر ، در مکانی به نام کلوا سر صورت گرفت.
    مدیر اجرایی جشنواره توسعه گردشگری روستایی ریکنده افزود : در روز برگزاری جشنواره ، احمد شفایی از اهالی این روستا و از بازماندگان تولید شکر قرمزمبادرت به تولید این محصول سنتی کرد و پذیرایی از مهمانان نیز با این محصول انجام شد .
    هدایتی گفت که 500 کیلو شکر قرمز در روز جشنواره برای فروش با قیمت مناسب به حاضران ارائه شد .
    وی افزود: همچنین تنور قدیمی پخت نان ،چفت سر (محل نگهداری دام ) ، اودنگ ، کلواسر (مکان فرآوری نیشکر)، پادنگ (وسیله خرد کردن برنج برای آرد) و آسیاب در معرض دید بازدید کنندگان در این جشنواره قرار گرفت.
    هدایتی از تولید دیگر محصولات سنتی مازندران توسط اهالی روستای ریکنده به عنوان بخش دیگری از جشنواره توسعه گردشگری روستایی یاد کرد و افزود : زنان و مردان مسن این روستا بافت حصیر ، کچه تراشی ، لاک تراشی و زنبیل بافی را هم انجام دادند.
    روستای ریکنده 350 خانوار و یکهزار و 200 نفر جمعیت دارد .

    اخبار مرتبط

    نظرات



    آخرین اخبار